در باره ما

 

 

ورزش افغانستان،‌ از انجمن سپورت تا ریاست عمومی تربیت بدنی و ورزش

در سال ۱۳۱۲ و در زمان حکومت ظاهرشاه اتحادیه ورزشی تحت ریاست شاه محمودخان تشکیل شد. درسال ۱۳۱۳ انجمن سپورت در چارچوب اردو شکل گرفت. و شهزاده محمدیوسف به عنوان نخستین مسوول رسمی ورزش تعین گردید. بعداً محمد فاروق سراج مشهور به سردارآغا، محمدکریم سراج و عبید رهبری اداره ورزش وقت را داشتند. درسرطان سال ۱۳۱۴ جهت رشد و توسعه ورزش پروگرام های اساسی برای وزارت معارف روی دست گرفته شد و تورنمنت های ورزشی در بخشهای والیبال، فوتبال، هاکی تدویرمی گردید. در همین سال رهبری اداره ورزش خواهان کسب عضویت کمیته بین المللی المپیک گردید. که در رابطه ایجاد و معرفی پنج رشته ورزشی معیار کسب عضویت کمیته بین المللی المپیک بود. برهمین اساس رشته های پهلوانی، اتلتیک، فوتبال، هاکی و تینس معرفی و درسال ۱۳۱۵ مطابق ۱۹۳۶ میلادی عضویت کمیته بین المللی المپیک حاصل شد. البته در همین سال کمیته ملی المپیک افغانستان رسماً مطابق منشورکمیته بین المللی المپیک ایجاد و در بازیهای المپیک ۱۹۳۶ برلین المان نیز اشتراک کرد.

درسال ۱۳۱۷ نخستین مکتب سپورت ایجاد و شاگردان تا صنف نهم در این مکتب تدریس می نمودندکه فارغین آن به عنوان معلمین سپورت در مکاتب توظیف می شدند. اولین دوره فارغین این مکتب ۱۱ نفر بودند که از جمله میتوان از سید ابراهیم شمس، آقا محمد بهار، نورمحمد پروانه، غرزنگ، خواجه علی الله، محمد عیساخان، صالح محمد خان و حسن خان را نام برد. نخستین استادی که غرض ادامه تحصیلات ورزشی به خارج ازکشور اعزام شد میر عبدالرشید بیغم بود.

در زمان حکومت داوودخان عبدالوحید اعتمادی پست ریاست کمیته ملی المپیک را عهده دار بود. در زمان موصوف کار روی ساختار تشکیلات اساسی فدراسیونها صورت گرفت در پهلوی آن طرح پیشنهادی آقای اعتمادی مبنی بر مجزا ساختن کمیته ملی المپیک از شورای عالی ورزش به حکومت ارایه شد.

از سال ۱۳۵۹ تا سال ۱۳۶۵ غلام سخی حسنی به حیث رییس تربیت بدنی که بر بنیاد مقرره کمیته تربیت بدنی و سپورت به عنوان یک اداره واحد بودجوی دولت شکل گرفت اجرای وظیفه نمود، و انجنیرمحمد نصیر به حیث رییس کمیته ملی المپیک کار می کرد.

یکی از کارهای بنیادی که طی سالهای دهه شصت در ورزش صورت گرفت برای نخستین بار مقررة ریاست عمومی تربیت بدنی و سپورت و کمیته ملی المپیک از طریق وزارت عدلیه وقت تهیه و بعد از توشیح در جریده رسمی شماره مسلسل ۶۳۶ سال ۱۳۶۶ به نشر رسیده است که تاکنون نافذ می باشد.

در زمان حکومت مجاهدین از سال ۱۳۷۱ تا سال ۱۳۷۵  آقای محمدانورجگدلک که یکی از قوماندانان جهادی در جبهه شرق کابل( ولسوالی سروبی) بود، به حیث رییس عمومی تربیت بدنی سپورت وکمیته ملی المپیک اجرای وظیفه نمود.در این زمان فعالیت های ورزشی منحصر به برگزاری مسابقات و نمایشات وررزشی در محافل و جشنهای ملی منحصر ماند، البته ناگفته نباید گذاشت که درسال ۱۳۷۲ افغانستان در بازیهای آسیایی که در جاپان برگزارشد شرکت نمودند.

با به وجود آمدن حکومت طالبان که مصادف با سال ۱۳۷۵ بود ملاعبدالشکورمطمین به حیث رییس عمومی تربیت بدنی سپورت وکمیته ملی المپیک از جانب طالبان برگزیده شد. درسال ۱۳۷۹ ملاقلم الدین یکی دیگر از سران حکومت طالبان که زمانی مسوولیت اداره امرباالمعروف طالبان را داشت به عوض ملا شکور مطمین  تعین گردید. در زمان حکومت طالبان اکثر رشته های ورزشی در حالت رکود و غیر فعال قرار داشتند.کمیته ملی المپیک و فدراسیونهای ورزشی عضویت شان را در سازمان های بین المللی از دست دادند.

درسال۱۳۸۰  با از بین رفتن حکومت طالبان محمد انورجگدلک مجدداً به حیث رییس تربیت بدنی، ورزش و کمیته ملی المپیک تعین گردید.

نخستین کاری که در این دوره صورت گرفت کمیته ملی المپیک که  در زمان حکومت طالبان به حالت تعلیق درآمده بود دوباره عضویت کمیته بین المللی المپیک را کسب نمود.

در سال ۲۰۰۸ برای نخستین بار مدال المپیکی از بازیهای المپیک بیجنگ توسط روح الله نیکپا در تاریخ ورزش کشور ثبت شد. در این دور از بازیها به تعداد(۱۷) ورزشکار وهیئت در رشته های جودو، اتلتیک، تکواندو شرکت نموده بودند.

دومین مدال بازیهای المپیک در سال 2012 بازهم توسط روح الله نیکپا به نام افغانستان ثبت گردید.

در ماه قوس سال ۱۳۸۸جنرال محمد ظاهراغبرکه یکی از جنرالان ارتش افغانستان اند به حیث رییس عمومی تربیت بدنی سپورت و کمیته ملی المپیک تعین گردید.

در سال 1391 کرام الدین کریم که در عین حال رییس فدراسیون فوتبال بود، بر بنیاد حکم رییس جمهور حامد کرزی به حیث رییس عمومی تربیت بدنی و ورزش هم تعین گردید.

در زمان ریاست آقای کریم بود که ساختار کمیته ملی المپیک از ریاست عمومی تربیت بدنی و ورزش جدا و به حیث یک اداره غیر دولتی شناخته شد.

شخصیتهایی که در دوره های مختلف مسوولیت رهبری ورزش افغانستان را بر عهده داشتند عبارت اند از:

محمد یعقوب خان، شهزاده محمد یوسف، محمد فاروق سراج مشهور به سردار آغا، محمد کریم سراج، عبدالوحید اعتمادی، غلام سخی حسنی، انجنیر نصیر احمد، محمد انور جگدلک، عبدالشکورمطمئن، مولوی قلم الدین محمد ظاهر اغبر،کرام الدین کریم. اکنون آقای محمد همایون خیری براساس حکم مقام محترم ریاست جمهوری اسلامی افغانستان به حیث رییس عمومی تربیت بدنی وورزش کشور تعیین و اجرای و ظیفه میدارند.

ریاست عمومی تربیت بدنی و ورزش منحیث واحد بودجوی دولت جمهوری اسلامی افغانستان بر مبنای ماده 52 قانون اساسی کشور مسوولیت رهبری، انسجام، رشد، توسعه و انکشاف ورزش را در کشور به عهده دارد.

واحد های دومی ریاست عمومی تربیت بدنی و ورزش در 33 ولایت افغانستان تحت رهبری این اداره فعالیت دارد که مسوولیت رهبری، انسجام و توسعه ورزش را بر دوش دارند.

افغانستان پس از کسب عضویت کمیته بین المللی المپیک به استثنای دوره هایی که بنابر عوامل جهانی بر گزار نشده در تمام دوره ها شرک نموده است که حاصل آن دو مدال برنز در سالهای 2008  بیجنگ و 2012  لندن توسط روح الله نیکپا در رشته تکواندو است.

همچنان افغانستان در سال 1951 عضویت شورای المپیک آسیایی را کسب نموده که در تمام دوره های این بازیها شرکت نموده است. حاصل زحمات ورزشکاران کشور، از بازیهای المپیک آسیایی 4 مدال در رشته پهلوانی توسط پهلوان ابراهیم، محمد اسلم کابلی، ناصر جوالی و تاج محمد و سه مدال در رشته تکواندو در سالهای 2006 و 2010 توسط نثار احمد بهاوی و جواد لکزایی و یک مدال نقره توسط تیم ملی کرکت افغانستان ثبت شده است.